Każdy uczeń po przyjściu do szkoły otrzymuje laptopa, który zawsze towarzyszy mu podczas lekcji – to marzenie, które parę lat temu poruszyło branże edukacyjną i komputerową. Jak potoczyły się losy szczytnej idei komputeryzacji technologicznych peryferiów realizowane za pomocą Classmate PC i XO?

Komputer dla dziecka – jak wybrać?

Chodzi przede wszystkim o kraje, w których ludność nie zawsze stać na zakup komputera dla całej rodziny, nie wspominając o prywatnym laptopie dla dziecka. Z pewnością od czasów pojawienia się idei Nicolasa Negroponte, twórcy fundacji One Laptop Per Child, wiele dobrego wydarzyło się w tej „branży”. Dzisiaj dużo bliżej nam do powszechnego wprowadzenia laptopa jako pomocy naukowej w każdej szkole na świecie, czego przykładem staje się Classmate PC.

Laptop zastąpi abecadło?

Swego czasu całe pokolenia Polaków uczyły się pisać i czytać z „Elementarza” Mariana Falskiego, z którego pochodzi słynne zdanie: „Ala ma kota”. Czy tak głęboko zakorzenioną tradycję można tak po prostu zniszczyć za pomocą technologii?

Nie, z pewnością cel nie jest taki, aby laptop zastąpił książki i zeszyty. Dziecko musi nauczyć się w szkole pisać odręcznie i obecność laptopa nie powinna mu w tym przeszkadzać. Z natury rzeczy miniaturowy przenośny komputer powinien być uzupełnieniem pomocy naukowych – uzupełnieniem o nieporównywalnie większej mocy niż jakiekolwiek dotychczasowe. Bo w końcu takimi pomocami są także ekierka czy linijka.

Jest mały, ma kolorową obudowę i rączkę, można go upuścić na podłogę albo wylać na niego trochę napoju i nic się nie stanie, w zasadzie wygląda trochę jak zabawka. Tak naprawdę Classmate PC lub XO są poniekąd zabawkami. Na tym polega ich siła.

Laptopy w szkołach – dlaczego nie?

Zdawałoby się, że nic poza technofobią i przyzwyczajeniami nie powstrzymuje przed tym, by laptopy stały się powszechnymi narzędziami w rękach uczniów. Jednak szybko okazało się, że problemem są przede wszystkim pieniądze. Idea, by z laptopa uczynić regularne narzędzie użytkowane w szkołach na całym świecie (a nie tylko w krajach rozwiniętych), stoi za powstaniem dwóch komputerów: Classmate PC Intela oraz XO fundacji OLPC.

Ich podstawową zaletą jest maksymalne zmniejszenie kosztów, na jakie producenci mogli sobie pozwolić. I tak uzyskaliśmy netbook idealny jako pomoc szkolna, kosztujący w granicach 100-200 dolarów, specjalnie wzmocniony, by mogły z nim pracować dzieci, przygotowany do zajęć lekcyjnych. W założeniu Classmate PC i XO miały trafić przede wszystkim do najbiedniejszych krajów Afryki i Ameryki Południowej, ale wzbudziły zainteresowanie na całym świecie.

Od startu kampanii OLPC oraz wydania pierwszego netbooka z linii Intel Learning Series minęło już sporo czasu. Zarówno XO, jak i Classmate PC stały się popularne w wielu krajach świata. Zaczęło się od kilkuset egzemplarzy sprowadzonych m.in. do Indii, Pakistanu, Filipin, Wietnamu czy Tajlandii. W sporym projekcie Nigeria zamówiła 17 tys. Classmate’ów, ale zdarzały się i tak kolosalne zlecenia, jak milion komputerów Intela zamówionych przez rząd Wenezueli w 2008 roku.

Już pierwsze projekty realizowane wspólnie przez OLPC, Intel oraz rządy państw i szkoły dały dobre rezultaty – dzieci uczestniczące w projektach otrzymywały komputery i ich stopnie się poprawiały. Wstępnie Classmate PC nie był dostępny dla klienta indywidualnego, a XO nie jest nadal. Przyjmowano jedynie duże zamówienia od instytucji i rządów.

Classmate PC jest tzw. modelem referencyjnym – zewnętrzne firmy mogą uzyskać od Intela licencję, aby wyprodukować własny netbook edukacyjny na bazie Classmate. Taka umowa została zawarta pomiędzy polskim producentem komputerów NTT System a Intelem. W kwietniu 2009 roku wystartował projekt edukacyjny „Razem od pierwszej klasy”, dzięki któremu netbooki NTT wykonane na bazie Classmate PC trafiły m. in. do szkół podstawowych w Katowicach, Legionowie, Sosnowcu, Wrocławiu, Warszawie, czy Bielsku-Białej.

Spektakularny projekt realizuje gmina Jarocin. Jej władze wydały już 1,5 mln złotych, aby wziąć w leasing aż 850 netbooków edukacyjnych dla jarocińskich szkół. W ten sposób powstało 29 mobilnych pracowni we wszystkich podstawówkach i gimnazjach gminy. Tak diametralna zmiana dostępności zaawansowanych pomocy naukowych z pewnością wymusiła zmodyfikowanie podejścia nauczycieli i programu zajęć. Obcując z komputerem od najmłodszych lat, dzieci z pewnością będą miały łatwiejszy start w dorosłym życiu i w nowoczesnym świecie, dla którego technologia jest tak istotna.

Co dalej ze szkolnym netbookiem?

Jak widać Classmate PC wzbudził zainteresowanie także w krajach rozwiniętych, bo za taki należy uznać Polskę, zresztą trafił też między innymi w dużej ilości do szkół w Szwecji, czy Portugalii. Dlatego kolejna wersja – Classmate PC 2010, wyposażona w ekran dotykowy i wyraźnie mocniejszy hardware, trafiła do sklepów, choć w znacznie wyższej cenie niż „legendarne” 100 dolarów. Za tę cenę jednak nabywca otrzymuje netbook z procesorem Intel Atom N450 oraz w jeszcze mocniejszej obudowie, która wytrzyma niejedno.

Wydaje się, że zwłaszcza Intel osiągnął swój cel – zainteresował szkolnym netbookiem branżę edukacyjną na całym świecie, doprowadził do komputeryzacji wielu szkół na zapadłej afrykańskiej i azjatyckiej prowincji, jednocześnie nie tracąc na całym biznesie, co potwierdza premiera Classmate PC 2010. Można się spodziewać, że kolejne projekty jeszcze bardziej upowszechnią netbooki edukacyjne w szkołach, a komputer w ręku ucznia stanie się standardową pomocą naukową.

Warto również zajrzeć do innych artykułów PCskan, poświęconych edukacji: jak oprogramowanie edukacyjne pomaga w szkołach oraz jak wybrać laptop dla studenta.